Inspiratiedag Lerarenopleidingen

Voormiddag

• 08.45 - 09.50u | Onthaal
• 09.50 - 10.00u | Welkom
• 10.00 - 10.30u | Kennisrijke curricula: de rol van de lerarenopleiding
  Kelly Thyssen, projectleider curriculumontwikkeling Stedelijk Onderwijs Antwerpen, lid van de commissie-Muijs -minimumdoelen basisonderwijs
• 10.30 - 11.15u | Voorstelling van het onderzoeksrapport ‘Educating Tomorrow’s Teachers’
  Tim Surma, Onderzoeksmanager Expertisecentrum Onderwijs en Leren Thomas More
• 11.15 - 12.00u | Voorstelling van het kennisrijk curriculum van de Educatieve Bachelor Lager Onderwijs Thomas More
  Ellen Piedfort en Ellie Lefèvre, opleidingsmanagers Lerarenopleiding Lager onderwijs Kempen en Mechelen
• 12.00 - 13.00u | Lunch

Namiddag

• 13.00 - 13.55u | Keuzeworkshops: sessie 1
• 14.00 - 14.55u | Keuzeworkshops: sessie 2
• 15.00 - 15.30u | Toelichting bij het opzet van de studie voor verbetering van de lerarenopleidingen kleuter- en lager onderwijs
  Veerle Martens, beleidsmedewerker NVAO Vlaanderen
• 15.30 - 16.30u I Netwerkreceptie

Keuzeworkshops: sessie 1

Studio LEX: Leren van EXpertvideo’s I Sofie Heirweg (Howest)

Wil jij de brede basiszorg versterken door te leren van ervaren leerkrachten? Of wil jij jouw student-leraren voorbereiden op de klaspraktijk via sterke voorbeelden? Met Studio LEX ontwikkelden we 7 evidence-informed e-courses rond effectieve didactiek (bv. EDI, begrijpend lezen…). In deze online cursussen staan video’s centraal waarin ervaren leerkrachten uit het lager onderwijs good practices tonen. Elke praktijkvideo wordt gekoppeld aan wetenschappelijke inzichten m.b.t. de effectieve didactiek en gecombineerd met heel wat praktijktips, reflectie-oefeningen enz. We lichten je graag toe hoe deze e-courses de professionalisering van (student-)leraren kunnen versterken en kunnen bijdragen tot een sterke effectieve brede basiszorg met leerwinst voor elke leerling.

Programmatisch toetsen voor een duidelijkere oriëntering en selectie in het eerste opleidingsjaar I Tom Robijns,  Marieke Vandersmissen (UCLL)

Een van de prioriteiten in het beleidsplan BALO was het inbouwen van een 'poort’ in 1 BALO zodat het eerste opleidingsjaar een duidelijker oriënterings- en selectiejaar zou worden. Vanuit een literatuuronderzoek en een traject met inbreng van werkveld en studenten beslisten we om met het concept 'programmatisch toetsen' aan de slag te gaan. Met het ganse opleidingsteam werkten we de krijtlijnen uit en kwamen we tot een samenhangend geheel van praktijk, basiskennis, algemene didactiek en professioneel gedrag dat holistisch beoordeeld wordt. In academiejaar 2023-2024 rolden we dit opleidingsonderdeel van 24 studiepunten voor het eerst uit. In deze sessie willen we het proces, de uitwerking en de eerste conclusies ervan voorstellen aan collega's.

Spel voor iedereen I Jef Suykerbuyk, Joein Biccler, Nele Castelein, Ann Dhondt (Vives)

Dit project vertrekt vanuit een bredere inclusiegedachte: spelplezier toegankelijk maken voor iedereen en tips en tricks voorzien voor iedereen die spellen wil spelen met een groep. De nood vanuit het werkveld is duidelijk: bestaande spelgroepen zijn zeer heterogeen samengesteld. Spel voor iedereen speelt in op deze diversiteit door gezelschapsspellen te onderzoeken, te selecteren, aan te passen en te ontwikkelen volgens de principes van Universal Design en via participatorisch ontwerponderzoek. Het project is opgebouwd rond verschillende werkpakketten, die samen een participatief en iteratief onderzoeksproces vormen. Resultaat: een digitale inspiratiegids voor inclusief spelplezier zonder drempels.

'Worden we nu een EDI-pabo?!' I Jan Knuivers (Han Hogeschool Nijmegen)

In deze sessie nemen we je mee in het proces van de curriculumherziening van de HAN Pabo. We staan stil bij hoe we zijn gestart, waar we weerstand tegenkwamen – met bijvoorbeeld de zorgen over een eenzijdige focus op kennis en effectieve didactiek – en hoe we hiermee zijn omgegaan. Ook bespreken we hoe evidence informed keuzes en de dialoog met het werkveld ons hebben geholpen richting een samenhangend curriculum. De nadruk ligt op de vraag: hoe maak je als opleiding keuzes die leiden tot een coherent programma voor studenten, én tegelijkertijd zorgen voor draagvlak bij collega’s?

De weg naar een nieuw curriculum voor de Educatieve Bachelor Secundair Onderwijs bij PXL-Education I Lies Hamal (PXL)

De engagementsverklaring gaf in maart 2024 een extra impuls bij PXL Education om een volledig nieuw curriculum uit te tekenen voor de EBA secundair onderwijs. Op welke manier betrek je je collega’s, werkveld en andere stakeholders mee in dit verhaal? Hoe ga je aan de slag om een kennisrijk curriculum aan te bieden in de lerarenopleiding? In deze sessie nemen we de deelnemers mee in het ontwikkelproces.

Keuzeworkshops: sessie 2

Klasmanagement versterkten m.b.v. teachingtechnieken I Bart Van Spaendonk (KDG)

Lesgeven is complexer dan het toepassen van 'techniekjes'. Toch kunnen de teaching-technieken uit 'Teach Like a Champion 3.0' (Doug Lemov) toekomstige leerkrachten helpen bij hun eerste stappen op de klasvloer, vooral wat klasmanagement betreft. Door vooraf enkele technieken in kleine groep in te oefenen, verkleint de belasting van het werkgeheugen van studenten tijdens hun stagelessen zelf. Bovendien stelt de gemeenschappelijke taal die de teaching-technieken bieden alle betrokkenen in staat om de studenten adequate feedback te geven. De integratie van de teaching-technieken in onze opleiding tot leraar lager onderwijs vloeide voort uit de samenwerking met 'Teach for Belgium'. In deze werksessie stellen we graag enkele teaching-technieken voor en lichten we toe hoe we deze inoefenen met onze studenten.

De eigenheid van het kind binnen de curriculumhervorming Kleuter- en Lager Onderwijs I Annelies Driessens en Helena Vanhuysse (HOGENT)

Kinderen zijn geen mini-volwassenen: ze verschillen wezenlijk in aard en ontwikkeling. Spel is hun natuurlijke taal, fantasie kenmerkt hun denken en hun kennisschema’s zijn volop in ontwikkeling. Elke dag ontdekken ze nieuwe stukjes van de wereld, telkens vanuit hun eigen perspectief. Deze eigenheid vraagt om een curriculum dat dit fundamenteel erkent en benut. Daarom verbinden we kennisrijke inhouden, inzichten uit de cognitieve psychologie, effectieve didactische strategieën en klasmanagement met de natuurlijke nieuwsgierigheid en het spel van kinderen. Zo krijgt leren een duurzame en betekenisvolle plaats. Deze sessie neemt jullie mee in het proces van curriculumhervorming dat de lerarenopleidingen kleuter- en lager onderwijs aan HOGENT doorlopen.

Wiskunde, kinderspel? I Hilde Stroobants, Leen Remans (UCLL)

Vanuit het (spontane) spel van jonge kinderen vertrekken om wiskunde effectiever vorm te geven in kleuteronderwijs? In de afgelopen 2 jaren gingen we met studenten en kleuteronderwijzers in het werkveld aan de slag vanuit het boek Visible Learning in Early Childhood (Thunder, Almarode & Hattie, 2022). In de werksessie illustreren we aan de hand van praktijkvoorbeelden hoe leerkrachten bij jonge kinderen met 6 stappen sterker en effectiever op wiskunde kunnen inzetten vanuit de kansen die zich in het (spontane) spel en in de vragen en gesprekken vanuit kleuters aandienen.

De praktijk als krachtige leeromgeving: werkplekleren in de Educatieve Bacheloropleidingen van AP Hogeschool I Eva Maertens en Jo van den Hauwe (AP Hogeschool)

Werkplekleren is niet zozeer een andere organisatie van de praktijkcomponent van de lerarenopleid (meer stage, langere stages, …) als wel een paradigmashift: voor de student wordt de werkvloer een leeromgeving in plaats van een evaluatieomgeving. In deze workshop lichten we toe hoe we deze paradigmashift bewerkstelligen in de educatieve bacheloropleidingen kleuter-, lager en secundair onderwijs. Centraal daarin staat het concept samen opleiden: het engagement van leerwerkplekken en opleidingen om samen voor een krachtige praktijkleeromgeving te zorgen. We bespreken de succesfactoren, gebaseerd op resultaten van onderzoek dat de paradigmashift bij AP Hogeschool Antwerpen heeft begeleid.

Van zelfinzicht naar impact: wie wil je zijn als leraar? I Sofie Pottier (Vives)

Graag stellen we in een interactieve sessie voor hoe we zorgen dat onze studenten inzicht krijgen in zichzelf en dit meteen koppelen aan het creëren van impact in de klas. In de leerlijn 'Persoonlijk leertraject' leren studenten naar zichzelf kijken als toekomstig leraar vanuit verschillende kaders: talenten, waarden en normen met een insteek vanuit normatieve professionaliteit, veerkracht, verbindend communiceren en samenwerken, nieuwe autoriteit… Jezelf kennen is een voorwaarde om sterk voor de klas te staan, maar we willen meer. Hoe dezelfde kaders een verschil kunnen maken in de omgang met leerlingen in de klas komt aan bod in de leerlijn 'Brede kijk op de leerling'.

Heeft u nog vragen? Aarzel dan niet om contact met ons op te nemen via katelijne.vanderpas@thomasmore.be