Fit voor lezen: klaar voor de leesSTART
Evidence-informed begeleidingstraject voor sterk aanvankelijk leesonderwijs
Sterke leesvaardigheid begint met een doordachte, effectieve leesstart. In opdracht van Leerpunt werkten negen scholen, meer dan 35 leerkrachten en ondersteuners, pedagogische begeleidingsdiensten en onderzoekers samen aan het versterken van vakdidactiek voor aanvankelijk lezen.
In co-creatie groeide een evidence-informed blended begeleidingstraject voor leesdidactiek aanvankelijk lezen met inspirerende praktijkvoorbeelden, concrete materialen en inzichten voor kwaliteitsvol leesonderwijs én gerichte ondersteuning in de klas. Wetenschappelijk onderbouwde principes en methodieken vormden de basis, met een focus op drie pijlers:
- het opbouwen van een automatiseerlijn (van vlot naar vloeiend lezen);
- het versterken van leeskansen;
- het toepassen van lezen in taal- en kennisrijke thema’s.
Van tot
Sterk lezen vraagt om een doordachte start
Na een goede voorbereiding in de kleuterklas maken kinderen in het eerste leerjaar een enorme sprong in hun ontwikkeling als ze leren lezen. Maar hoe pak je deze fase effectief aan? Geef elke leerling een krachtige leesSTART en schrijf je school in voor dit tweejarig professionaliseringstraject waarin we wetenschappelijke inzichten combineren met coaching op maat om zo te komen tot duurzaam, sterker leesonderwijs in het eerste leerjaar.
Aanvankelijk leesonderwijs in het eerste leerjaar
Fit voor lezen: klaar voor de leesSTART bouwt verder op het onderzoeksproject Fit voor lezen, dat de klemtoon legde op preventie van leesproblemen bij kleuters. Dit nieuwe project focust op het aanvankelijk leesonderwijs in het eerste leerjaar door wetenschappelijke inzichten te verbinden met klasnabije coaching, lerende netwerken, e-learning en professionele samenwerking, zodat alle leerlingen een krachtige leesstart krijgen.
Het doel is om:
- De vakdidactiek van het aanvankelijk lezen te versterken in het eerste leerjaar.
- Leerkrachten van het eerste leerjaar te ondersteunen bij de vertaalslag van evidence-informed inzichten naar de klaspraktijk.
- Leerkrachten te ondersteunen bij het opbouwen van drie pijlers in aanvankelijk lezen: (1) een effectieve automatiseerlijn van vlot naar vloeiend lezen, (2) het creëren van optimale leeskansen voor alle leerlingen, (3) het toepassen van lezen in taal- en kennisrijke thema’s.
- Brede basiszorg (laag 1 en 2) en verhoogde zorg (laag 3) te versterken in het eerste leerjaar.
- Duurzame implementatie te realiseren via coaching, e-learning en professionele leernetwerken.
Wat is de relevantie van dit project?
Ondanks eerdere investeringen in taal- en leesbeleid ervaren scholen nood aan meer effectieve leestijd, sterkere instructie en een betere afstemming op uiteenlopende onderwijsbehoeften. Het project biedt hiervoor een evidence-informed en klasnabije aanpak.
Wat zijn de (verwachte) resultaten?
De verwachte resultaten situeren zich zowel op het niveau van de professionalisering van leerkrachten en schoolteams als op het niveau van de ondersteuning van leerlingen, de ontwikkeling van evidence-informed materialen en de structurele verankering van kwaliteitsvol leesonderwijs in de onderwijspraktijk.
- Versterkte didactische expertise van leerkrachten.
- Meer effectieve leestijd en kwalitatieve leeskansen voor alle leerlingen.
- Evidence-informed materialen, e-learningmodules en kijkwijzers.
- Schoolteams die gerichter inspelen op onderwijsbehoeften binnen brede basiszorg (laag 1 en laag 2) en verhoogde zorg (laag 3).
- Een duurzame verankering van kwaliteitsvol leesonderwijs binnen scholen.
- Praktijkgerichte publicaties.
- Tweejarig begeleidingstraject Fit voor lezen: leesSTART.
- Doorvertaling in curricula logopedie en audiologie en lerarenopleidingen.
Onze partners
- Leerpunt
- Expertisecentrum Zorg en Welzijn
- Lerarenopleidingen Thomas More
- Partnerscholen
- Sint-Lambertus (Muizen)
- Mater Christi (Lint)
- De Puzzel (Vorst)
- De Letterboom (Huldenberg)
- Het Molentje (Lier)
- Reuzepas (Oud-Turnhout)
- Groeicampus BuBaO (Genk)
- Maria Boodschap (Antwerpen)
- A-HA! School (Kontich)
- Pedagogische begeleidingsdiensten
- Katholiek Onderwijs Vlaanderen
- Onderwijskoepel van Steden en Gemeenten (OVSG)
- GO! Onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap
Het onderzoeksteam
- Astrid Geudens
- Tine Van Houtven
- Lana Vanhamme
- Heleen Leysen
- Joke Simons