Differentiatie als sleutel tot gelijke kansen.
Hoe zorg je er als leraar voor dat alle leerlingen uit je klas de gestelde leerdoelen halen? Deze vraag vormde het ...
Leidraad divergente differentiatie voor basis- en secundair onderwijs
Binnen dit onderzoeksproject ontwikkelen we een evidence-informed leidraad die scholen ondersteunt bij divergente differentiatie, zodat zowel cognitief sterk functionerende leerlingen als leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben, effectief tot leren kunnen komen. In samenwerking met UHasselt en Erasmus Universiteit Rotterdam en in overleg met experten, leraren, pedagogisch begeleiders en schoolteams worden de actuele kennisnoden in kaart gebracht. Door een grondige review van theoretische en empirische literatuur worden krachtige strategieën geïdentificeerd die werken in de klas. Het resultaat is een praktische, helder opgebouwde leidraad met concrete aanbevelingen en ondersteunend materiaal, die scholen helpt om doelgerichte én haalbare vormen van divergente differentiatie te realiseren.
Datum
Van tot
Contact
Het project
Recent werkte ons centrum in opdracht Leerpunt een leidraad uit die evidence-informed aanbevelingen bevat om (convergente) differentiatie in te zetten als middel voor het succesvol doorlopen van het gemeenschappelijke curriculum door zoveel mogelijk leerlingen (De Smet, Bultheel & Verachtert, 2024). In deze leidraad lag de focus op binnenklasdifferentiatie; specifiek gericht op vormen van differentiatie die een (individuele) leraar binnen de sociale eenheid van een klas kan inzetten.
Maar wat als deze inspanningen niet volstaan? Wat als leerlingen structureel buiten het bereik vallen van wat een leraar via binnenklasdifferentiatie kan bieden? Zowel cognitief sterk functionerende (CSF) leerlingen als leerlingen met extra ondersteuningbehoeften vragen vaak een ander ontwerp van instructie omwille van bijvoorbeeld taalachterstand, afwijkende studieloopbaan, intensieve leer- of gedragsproblematieken, etc. Dit zijn vaak zorgvragen die de draagkracht van individuele leerkrachten overstijgen en waarvoor in teams oplossingen uitgedacht en geïmplementeerd dienen te worden.
Binnen dit project werken onze collega’s Milou de Smet en Rinke Vanhoeck samen met collega’s van UHasselt en Erasmus Universiteit Rotterdam aan de ontwikkeling van een evidence-informed leidraad voor divergente differentiatie, met aandacht voor beide doelgroepen: CSF-leerlingen en leerlingen voor wie verlengde instructie niet volstaat. Er zal een literatuurstudie worden uitgevoerd naar best evidence die de wetenschappelijke basis vormt voor concrete aanbevelingen voor de praktijk. De leidraad zal schoolteams concrete en toepasbare inzichten bieden om doordachte, effectieve gedifferentieerde instructie toe te passen binnen het reguliere basis- en secundair onderwijs, waarbij duidelijk prioriteiten worden aangegeven op basis van de mate van wetenschappelijke onderbouwing.
Het doel
- De kennisnoden van het onderwijsveld in kaart brengen door middel van bevragingen, focusgroepen en samenwerking met experts en koepels.
- Wetenschappelijke inzichten uit theoretische en empirische literatuur omzetten in concrete, haalbare en onderbouwde aanbevelingen voor de praktijk.
- Een evidence-informed leidraad ontwikkelen voor divergente differentiatie in het Vlaamse basis- en secundair onderwijs.
De resultaten
- Een evidence-informed leidraad voor divergente differentiatie
- Ondersteunend materiaal (zoals inspiratiekaarten, posters, infographics) om implementatie in schoolteams te faciliteren
Het team
- UHasselt
- Iris Decabooter
- Katrien Struyven
- Elke Emmers
- Expertisecentrum Onderwijs en Leren
- Milou de Smet
- Rinke Vanhoeck
- Erasmus Rotterdam
- Rebecca Kahmann
- Wouter Smets
