Preventie en empowerment
Het doel van de onderzoekslijn preventie en empowerment is preventie in zorg en welzijn toegankelijker, effectiever en beter ...
FIGHT-CancER
Fostering Inclusive and Gender-equitable screening and HPV vaccination using (shared) decision-making Tool for Cancer prevention: Empowering and promoting Resilience among transgender and gender diverse people and healthcare providers in Flanders.
FIGHT-CancER is een onderzoeksproject onder leiding van Thomas More Hogeschool en de Universiteit Antwerpen. Het project wil de toegang tot kankerpreventie verbeteren voor transgender en genderdiverse personen in Vlaanderen.
Met een participatieve en multidisciplinaire aanpak werken we samen met transgender en genderdiverse personen om hun ervaringen met kankerpreventie in kaart te brengen. Daarnaast betrekken we zorgverleners en andere stakeholders bij het samen ontwikkelen van meer inclusieve en responsieve preventiepraktijken. Binnen dit initiatief ontwikkelen we ook een online keuzehulp. Deze tool ondersteunt transgender en genderdiverse personen bij het maken van geïnformeerde gezondheidskeuzes. Zorgverleners kunnen de tool gebruiken om op een inclusievere, respectvolle en doeltreffendere manier te communiceren over kankerrisico’s en preventieve zorg.
Datum
Van tot
Waarom is dit project nodig?
Een bezoek aan de dokter zou eenvoudig moeten zijn: je vraagt medisch advies, en een zorgverlener zorgt ervoor dat je de nodige zorg krijgt. Maar voor veel transgender en genderdiverse personen is een zorgervaring vaak veel complexer. In plaats van enkel te focussen op hun gezondheid, moeten zij regelmatig hun lichaam en noden uitleggen, misverstanden rechtzetten, of zelfs hun recht op medische zorg verdedigen.
Dat geldt ook voor kankerpreventie. Transgender en genderdiverse personen ondervinden vaak beperkte toegang tot duidelijke, relevante informatie en aangepaste diensten, waardoor het moeilijker wordt om met vertrouwen deel te nemen aan preventieve zorg.
In Vlaanderen bestaan goed georganiseerde screeningsprogramma’s om kanker vroegtijdig op te sporen. Borstkanker - één van de meest voorkomende kankers in de regio - kan iedereen met borstweefsel treffen, of dat nu het gevolg is van de puberteit of van hormonale behandelingen. Baarmoederhalskanker vormt een risico voor iedereen met een baarmoederhals, zeker voor wie nog niet tegen HPV is gevaccineerd.
Toch ontvangen enkel mensen die wettelijk als vrouw geregistreerd staan uitnodigingen voor borst- en baarmoederhalskankerscreening. Daardoor worden veel transgender en genderdiverse personen uitgesloten, ook al hebben zij wel nood aan deze onderzoeken. Tegelijkertijd krijgen sommigen die genderbevestigende zorg kregen en de betreffende anatomie niet meer hebben, toch nog uitnodigingen, wat verwarring of emotioneel ongemak kan veroorzaken.
De drempels gaan verder dan het uitnodigingssysteem. Ook de kennis van zorgverleners is vaak ontoereikend. Veel zorgprofessionals kregen onvoldoende opleiding over transgendergezondheid, waardoor het moeilijk is om juiste informatie en passende aanbevelingen te geven. Dit is geen individueel falen, maar een structureel tekort in opleiding en ondersteuning.
Het gevolg? Minder deelname aan screening, latere diagnoses, en slechtere gezondheidsuitkomsten. Dit is geen administratief detail, maar een belangrijk volksgezondheidsprobleem dat vraagt om inclusieve en gerichte oplossingen.
Hoe pakken we dit aan?
We werken volgens het principe: “niets over ons, zonder ons”. De ervaringen van transgender en genderdiverse mensen staan centraal in dit project. We combineren onderzoek, samenwerking en praktische tools om de toegang tot kankerpreventie in Vlaanderen te verbeteren.
We doen dit door:
- Gegevens te verzamelen via een grootschalige enquête
- We verzamelen gegevens via een grootschalige enquête. Dit doen we om een beter inzicht te krijgen in de toegang tot kankervoorzieningen voor preventie bij transgender en genderdiverse personen in Vlaanderen, waar momenteel nog geen betrouwbare gegevens over beschikbaar zijn.
- Ben je 18 jaar of ouder, identificeer je je als transgender, genderdivers of intersekse, en woon je in Vlaanderen? Dan nodigen we je graag uit om deel te nemen aan de enquête en je ervaringen te delen. Klik hier om deel te nemen aan de enquête.
- Interviews en focusgroepen te organiseren
- Met zowel transgender en genderdiverse personen (ervaringsdeskundigen) als zorgverleners. Zo krijgen we diepgaand inzicht in persoonlijke ervaringen, perspectieven van zorgprofessionals en structurele barrières.
- Wil je jouw verhaal of ervaring delen? We zoeken deelnemers voor nieuwe interviews en focusgroepen. Neem contact op!
- Samen te werken met een breed netwerk van partners
- We bouwen aan een multidisciplinair netwerk en voeren een actieve dialoog met belangrijke stakeholders, waaronder genderklinieken in Antwerpen, Gent en Genk, Domus Medica, Violett, Çavaria en andere middenveldorganisaties. Hun expertise en inzichten zorgen ervoor dat onze resultaten en aanbevelingen relevant, inclusief en realistisch zijn.
- Een online keuzehulp te ontwikkelen
- Een digitale tool die transgender en genderdiverse personen ondersteunt bij het nemen van geïnformeerde beslissingen over kankerpreventie. De tool helpt ook zorgverleners om duidelijker en inclusiever te communiceren over risico’s en screening.
Wie zijn wij?
Dit project wordt gefinancierd door Kom op tegen Kanker en uitgevoerd in samenwerking met volgende partners:
- Thomas More: Liesbet Van Bos (projectcoördinator), Wessel van de Veerdonck (PhD) en Janet Takens (PhD)
- Universiteit Antwerpen: Prof. Guido Van Hal, Prof. Alex Vorsters, Dr. Allegra Ferrari en Drs. Deborah Herrera
- Domus Medica: Anneleen Caluwaerts
- Violett: Dr. Karen De Vos
- Cavaria: Olivia Wittock
- Vito: Annelies Van Den Eynde (PhD)
Onderzoekers Thomas More
Onderzoeker
Liesbet Van Bos
Liesbet Van Bos (MSc) is onderzoeker bij de onderzoeksgroep Mens en Welzijn, onderzoekslijn Preventie en empowerment. Haar focus ligt momenteel op co-creatief onderzoek.
Coördinator onderzoekslijn - onderzoeker
Wessel van de Veerdonk
Wessel van de Veerdonk (PhD) is onderzoekscoördinator Preventie en empowerment bij de onderzoeksgroep Mens en Welzijn. Zijn onderzoeksfocus ligt momenteel op een optimale preventieve gezondheidszorg specifiek voor mensen met verminderde toegang.
Coördinator onderzoekslijn - onderzoeker
Janet Takens
Janet is een ervaren communicatieonderzoeker met een passie voor overheids- en duurzaamheidscommunicatie. Zij is vooral bedreven in kwantitatieve onderzoeksmethodes. Als oud-woordvoerder en communicatieadviseur kent zij de communicatiepraktijk.
Gerelateerde onderwerpen