Hist-o-Max

Het doel van het project Hist-o-Max is het ondersteunen van Vlaamse geschiedenisleerkrachten in de eerste graad van het secundair onderwijs. Dit gebeurt door hen te helpen bij het effectief bereiken van de eindtermen die betrekking hebben op historisch bewustzijn.

Het project Hist-o-Max hanteert een wetenschappelijke en praktijkgerichte werkwijze om geschiedenisleerkrachten effectief te ondersteunen bij het bereiken van de eindtermen historisch bewustzijn.

De aanpak start met een grondige beginsituatiemeting bij leerlingen aan het begin van het eerste leerjaar van het secundair onderwijs. Deze meting omvat: 

• Het ontwerpen van een specifieke toets die de competenties van historisch bewustzijn meet. 
• De afname van deze toets bij de doelgroep. 
• Een gedetailleerde analyse van de verzamelde resultaten. 

Deze fase is cruciaal om een helder beeld te krijgen van de startkennis en -vaardigheden van de leerlingen met betrekking tot historisch denken en redeneren.

 Op basis van de analyses van de beginsituatiemeting worden algemene bevindingen en adviezen geformuleerd. Deze inzichten vertalen de resultaten van de toets in bruikbare informatie voor het onderwijsveld. De focus ligt hierbij op het identificeren van sterke punten en, belangrijker, de lacunes in de aanwezige competenties van de leerlingen.

Tot slot wordt de vertaalslag naar de klaspraktijk gemaakt. Op basis van de afgelijnde competenties en de geconstateerde noden worden concrete en onmiddellijk inzetbare tips opgesteld. Deze tips zijn specifiek gericht op: 

• Remediëren: het dichten van vastgestelde leerachterstanden of hiaten in de competenties. 
• Uitdagen: het bieden van verrijkingsmateriaal voor leerlingen die de eindtermen al beheersen of extra diepgang aankunnen. 

De gehele werkwijze vormt zo een cyclus van meten, analyseren en gericht adviseren om de geschiedenisdidactiek in de eerste graad te versterken en de vereiste eindtermen optimaal te realiseren.

Het project Hist-o-Max levert een reeks concrete en direct inzetbare materialen op die geschiedenisleerkrachten ondersteunen bij het realiseren van de eindtermen 'historisch bewustzijn' in de eerste graad.

Het centrale instrument dat voortkomt uit het onderzoek is de peilingstoets historisch bewustzijn. Deze toets wordt aangeleverd met een volledige handleiding en verbetersleutel, waardoor leerkrachten deze zelfstandig kunnen afnemen om de beginsituatie van hun leerlingen nauwkeurig in kaart te brengen. 

Daarnaast wordt de beginsituatiemeting samengevat in een artikel met algemene vaststellingen over de beginsituatie van leerlingen bij de start van het secundair onderwijs. Dit biedt een breder, onderbouwd inzicht in de stand van zaken van historisch denken bij de doelgroep.

Om de vertaalslag naar de klaspraktijk te maken, voorziet Hist-o-Max in specifieke materialen voor differentiatie: 

• Fiches met concrete differentiatietips: Deze zijn overzichtelijk ingedeeld per competentie en richten zich direct op het bereiken van de eindtermen voor historisch bewustzijn. Ze bieden zowel remediërende als uitdagende opties. 
• Voorbeelden van toepassingen van differentiatie op bestaande lesmaterialen: Deze praktijkvoorbeelden tonen leerkrachten hoe zij de geformuleerde tips kunnen integreren in hun eigen vertrouwde lesmateriaal. 

Deze output voorziet leerkrachten van de nodige tools om de beginsituatie te meten, te begrijpen en hier vervolgens op een doelgerichte, gedifferentieerde manier op in te spelen.