Nu het aantal kloosterlingen fel daalt, willen de Zusters Franciscanessen van Veghel in Nederland hun kloostergebouwen teruggeven aan de plaatselijke gemeenschap. De afgelopen jaren werd het Kloosterkwartier omgebouwd tot een plek om te wonen, te ontmoeten en te ontspannen. Het sluitstuk is de openstelling van de kloostertuin. Zorgproeftuin LiCalab interviewde bezoekers van het park over hun ervaring en de mogelijke impact van het park.
Thomas More is als kennispartner betrokken bij het Europese project Parels in Helende Landschappen. Dit project onderzoekt hoe religieus erfgoed kan bijdragen aan welzijn, ontmoeting en zorgtoerisme. Dankzij Europese steun kon het Kloosterkwartier in Veghel de historische kloostertuin grondig vernieuwen en openstellen voor het brede publiek.
De tuin was vroeger een besloten plek waar de Zusters Franciscanessen werkten in de moestuin, wandelden en baadden. Alleen kloosterlingen hadden er toegang. De voorbije tien jaar onderging het Kloosterkwartier een totale transformatie. Wat ooit een afgesloten kloostersite was, groeide uit tot een buurt waar wonen, werken en ontmoeten centraal staan. Zo kreeg de voormalige kapel een nieuwe bestemming als werkplek, werden er appartementen gebouwd voor zowel jonge gezinnen als mensen met een zorgnood en groeide het ontmoetingscentrum uit tot het kloppende hart van de site.
Ook de kloostertuin kreeg een volledige opknapbeurt. Centraal in de tuin ligt nu een labyrint dat uitnodigt tot vertragen en reflecteren. Tegelijk bleven verschillende religieuze elementen behouden. De heiligenbeelden, de historische paden en de begraafplaats van de zusters herinneren aan het rijke verleden van de plek. Die combinatie van erfgoed, natuur en rust maakt de tuin bijzonder. Op 29 mei gingen de poorten officieel open voor bezoekers.
Om te onderzoeken welke betekenis de tuin heeft voor bewoners en bezoekers, trok LiCalab een dagje naar Veghel. Al snel viel op hoe divers het publiek is. Een jonge moeder met een kinderwagen, twee vriendinnen genietend van een rustige wandeling en collega’s van nabijgelegen bedrijven die het park induiken om tijdens hun middagpauze even de benen te strekken. Een groene plek in het centrum van Veghel is erg welkom.
Bezoekers noemen vooral de rust en stilte als grootste troeven. De tuin biedt een groene plek waar je even kunt ontspannen. Tegelijk werkt het park verbindend. “Ik kom hier bijna dagelijks mijn wandelingetje maken en ontmoet altijd wel iemand voor een praatje”, vertelt een buurtbewoner.
Ook tijdens warme zomerdagen bewijst de tuin zijn meerwaarde. De schaduw van de bomen en het vele groen zorgen voor verkoeling. “In ons appartement wordt het snel warm. Tijdens de hittegolf kwamen we hier picknicken en dat vonden de kinderen heerlijk”, vertelt een jonge moeder.
Vanuit het aangrenzende ontmoetingscentrum wordt actief gezocht naar manieren om de tuin te gebruiken. Zo gaf de yogalerares al meerdere buitensessies tussen het groen en bestaan er plannen om samen met buurtbewoners opnieuw een moestuin aan te leggen. Op die manier groeit de tuin verder uit tot een plek waar natuur, gezondheid en sociaal contact elkaar versterken.
De kloostertuin van Veghel laat zien hoe religieus erfgoed een nieuw leven kan krijgen. Wat ooit een besloten plek voor een kleine gemeenschap was, is vandaag een open groene oase waar bewoners elkaar ontmoeten, tot rust komen en nieuwe activiteiten ontdekken. Daarmee is de tuin niet alleen een mooi stukje erfgoed, maar ook een waardevolle investering in welzijn en verbondenheid voor de hele buurt.