Diagnostiek van opvoeding en gezin
Doelstelling en inhoud
Gezinnen vormen het hart van veel hulpvragen binnen de psychologische praktijk. Een sterke diagnostiek vraagt daarom meer dan individugericht werken: het vraagt zicht op de gezinscontext, op de dynamieken binnen opvoeding, ouderschap en systemen. In deze module verdiep je je in de complexiteit van gezinnen in al hun diversiteit — van armoede tot migratie, van scheiding tot ouderproblematiek. Je leert hoe je verontrusting herkent én bespreekbaar maakt, hoe je professioneel omgaat met kwetsbare ouders, culturele verschillen en maatschappelijke kwetsbaarheid.
Deze module biedt je zowel theoretische verdieping als concrete tools om met gezinnen in diverse omstandigheden professioneel, onderbouwd en met nuance aan de slag te gaan.
Werk je met gezinnen en bots je op complexe situaties waarin je zoekt naar houvast? Dan biedt deze module je inzichten, kaders en tools om met meer vertrouwen en impact te handelen in de praktijk.
Deze module is geschikt voor hulpverleners die een psychologische scholing genoten hebben. Grondige voorkennis in de thema’s is niet vereist.
Aan deze module is een opdracht verbonden. Je krijg de keuze tussen de uitwerking van een casus of een reflectieopdracht.
Om de interactie tussen cursisten en lesgever te vergroten, worden de lessen fysiek georganiseerd op de campus in Antwerpen.
In deze module spelen reflecties van de student een belangrijke rol en deze zijn gebaseerd op de inhoud, participatie en feedback tijdens de contactmomenten in groep. Deze leeractiviteiten vereisen daarom een maximale fysieke aanwezigheid en (inter)actieve betrokkenheid tijdens de geplande contactmomenten van het postgraduaat.
Overzicht van de sessies
- Sessie 1: Theoretische kaders en concepten - di. 21.10.2025
Je maakt kennis met diverse modellen en visies op gezin en opvoeding. Deze kaders helpen je om gedrag en interacties binnen gezinnen beter te begrijpen en te duiden in je diagnostisch werk. - Sessie 2: Verontrusting – handelen als hulpverlener - do. 27.11.2025
Hoe herken je verontrusting? Wat is jouw rol en verantwoordelijkheid? Je leert hoe je signalen bespreekbaar maakt en hoe je samenwerkt met gemandateerde voorzieningen. - Sessie 3: Casuïstiek en tools bij verontrusting - do. 11.12.2025
Via realistische casussen breng je de theorie in praktijk. Je ontdekt tools om situaties van verontrusting concreet in kaart te brengen en te analyseren. - Sessie 4: Kwetsbare ouders - do. 29.01.2026
In deze sessie gaan we diagnostisch kijken naar gezinnen zonder formele diagnoses te stellen. We tonen hoe we, via observaties en gesprekken, zicht krijgen op de krachten, valkuilen en dynamieken binnen een gezin. De nadruk ligt op gezinnen met psychische problemen en/of afhankelijkheidsproblematiek. We delen praktijkvoorbeelden, methodieken en reflecties die ons helpen om nabij te blijven in moeilijke situaties. - Sessie 5: Ouderschap bij scheiding en nieuw samengestelde gezinnen - do. 12.02.2026
Scheiding stelt kinderen én hulpverleners voor uitdagingen. We bieden je een kader dat kan helpen om als hulpverlener binnen de heersende loyaliteitsconflicten en complexe gezinssystemen, stevig te blijven staan. - Sessie 6: Gezinnen in armoede - do. 12.03.2026
Armoede beïnvloedt het opvoedklimaat op vele vlakken. Je leert hoe je signalen herkent en welke impact armoede heeft op ouderschap, ontwikkeling en diagnostiek. - Sessie 7: Gezinnen met vluchtachtergrond do. 07.05.2026
Je leert hoe cultuur, taal, migratiegeschiedenis, maar ook trauma het gezinsleven kleuren maar vaker ook het gezin uit balans brengen. Thema’s zoals migratierouw, trauma, diverse opvoedingsvisies en diversiteit komen aan bod, steeds met oog voor het opbouwen van een veilige werkrelatie en wat de eerste lijn kan betekenen.
Docenten
Eveline Vanmuysen, orthopedagoog, lector opleiding Toegepaste Psychologie, Thomas More
Eefje Speleman, maatschappelijk werker, antropoloog, consulent OCJ
Ellen Onghena, orthopedagoog, consulent OCJ
Fabio Romano, psychologisch consulent & spelcounselor, Regionale staf MDO OSD Regio Antwerpen en Spelcounselor in Thuis van de zorg
Lise Baumans, master in de pedagogische wetenschappen, contextbegeleider en beleidsmedewerker communicatie vzw Sporen
Jana, master in de criminologie, crisishulp aan huis begeleider vzw Sporen
Mie Schippers, jongerenpsychologe en systeembegeleider voor ouderschap na scheiding en nieuw samengestelde gezinnen
De sessie over gezinnen met een migratieachtergrond zal gegeven worden door een psycholoog van Solentra
Liesbeth Huybens , orthopedagoog, lector opleiding Toegepaste Psychologie, Thomas More, modulesupervisor
Leslocatie
- Antwerpen | Thomas More | Molenstraat 8